หาจุดรั่วก่อน ไม่งั้นแก้ผิดจุดทุกครั้ง
สายฉีดชำระรั่วได้หลายตำแหน่ง และวิธีแก้ไม่เหมือนกัน ระบุจุดให้ถูกก่อนจะประหยัดทั้งเวลาและเงิน
รั่วที่ข้อต่อกับผนัง หรือกับวาล์ว
จุดรั่วที่พบบ่อยที่สุดไม่ใช่ตัวสาย แต่อยู่ที่ ข้อต่อโลหะ ตรงที่สายต่อเข้ากับผนังหรือวาล์วปิดน้ำข้างโถ สังเกตง่ายมาก — ถ้าเช็ดแห้งแล้วรอสักครู่ น้ำจะหยดออกมาบริเวณเกลียวโลหะ ไม่ใช่ตามความยาวของสาย
สาเหตุหลักคือสองอย่าง คือ เทปพันเกลียวเสื่อม หรือ ขันข้อต่อไม่แน่นพอ เทปพันเกลียวที่ใช้มานานหลายปีจะแห้งและหดตัว ซีลกันรั่วหายไป น้ำก็ซึมออกตามเกลียว แก้จุดนี้ไม่ต้องเปลี่ยนอะไหล่แพง แค่เทปม้วนเล็กๆ ราคาไม่กี่บาทก็จบ
รั่วที่ตัวสายยาง หรือตรงหัวฉีด
จุดนี้ต่างออกไป เพราะน้ำซึมออกโดยไม่ต้องกดปุ่ม วางสายทิ้งไว้แล้วยังเปียก นั่นคือสัญญาณชัดว่าปัญหาอยู่ที่สายหรือหัวฉีด
ถ้าเปียกตามความยาวสาย แสดงว่าสายยางแตกร้าวหรือถักหลุด ถ้าน้ำหยดที่หัวฉีดขณะวางพัก ให้สงสัย ยางโอริงในหัวฉีด เสื่อมก่อนเลย ยางโอริงเป็นวงยางเล็กๆ ทำหน้าที่ซีลน้ำไว้ไม่ให้ไหลผ่านเมื่อไม่ได้ใช้ พอยางแข็งหรือแตก น้ำก็หยดออกมาตลอด แก้ได้ด้วยการเปลี่ยนยางวงใหม่ ราคาไม่ถึง 10 บาท
รู้จุดรั่วแล้ว ขั้นต่อไปคือเตรียมของให้ถูกชิ้น ไม่ต้องซื้อมากกว่านี้
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม ซื้อครั้งเดียวใช้ได้หลายปี
ของที่ต้องใช้แก้สายฉีดชำระรั่วซึมหาได้ตามร้านวัสดุก่อสร้างทั่วไป ราคารวมกันไม่เกิน 80-100 บาท และส่วนใหญ่เหลือใช้ได้อีกหลายครั้ง
เทปพันเกลียว กับยางโอริง สองตัวที่แก้ปัญหาได้ส่วนใหญ่
เทปพันเกลียว หรือ PTFE tape เป็นเทปสีขาวบางๆ ใช้พันรอบเกลียวข้อต่อก่อนขันกลับ ทำหน้าที่อุดช่องว่างระหว่างเกลียวไม่ให้น้ำซึมผ่าน ซื้อม้วนเดียวใช้ได้หลายสิบครั้ง ราคาไม่กี่บาทต่อม้วน
เทปพันเกลียว PTFE ที่บทความแนะนำให้ซื้อแก้รั่วซึมที่เกลียว ราคาไม่กี่บาทต่อม้วน ใช้ได้หลายปี ตรงกับ section อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม
ดูสินค้าสำหรับ ยางโอริง ให้ถอดข้อต่อหรือหัวฉีดออกมาดูก่อน แล้วนำยางวงเดิมไปเทียบซื้อที่ร้าน ขนาดที่ใช้กับสายฉีดชำระส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วง:
- เส้นผ่านศูนย์กลางนอก 12-16 มม. สำหรับข้อต่อสาย
- เส้นผ่านศูนย์กลางนอก 8-10 มม. สำหรับในหัวฉีด
เอายางเก่าไปเทียบที่ร้านได้เลย ไม่ต้องจำตัวเลข ร้านวัสดุทั่วไปมีให้เลือกหลายขนาด ราคาอันละ 2-5 บาท
ประแจและผ้าหนีบ ห้ามขันด้วยมือเปล่า
ข้อต่อโลหะที่ขันด้วยมือเปล่าแน่นพอแค่ 70-80% ของที่ควรเป็น เหลืออีกนิดเดียวที่ทำให้ซีลสนิท ต้องใช้ประแจช่วย แต่ขันแน่นเกินก็มีปัญหา เพราะเกลียวทองเหลืองลื่นได้ถ้าออกแรงมากเกิน
วิธีที่ดีคือพันผ้าหรือเทปกาวรอบข้อต่อก่อนคีบประแจ จะได้ไม่เป็นรอยขูดบนโลหะ และช่วยให้จับได้มั่นโดยไม่ต้องออกแรงมากเกินจำเป็น ขันจนรู้สึกว่าแน่นแล้วเพิ่มอีกประมาณครึ่งรอบ เท่านั้นพอ
ประแจเลื่อน Mitsushi ขนาดหลากหลาย ราคา 70 บาท ใช้สำหรับถอดข้อต่อดูสภาพยางและเกลียว ตรงกับขั้นตอนที่ 2 ของบทความ
ดูสินค้าเจาะลึกต่อ: สายฉีดชำระ น้ำแรงคงที่
3 ขั้นตอนแก้สายฉีดชำระรั่วซึมด้วยตัวเอง
เมื่อรู้จุดรั่วและมีอุปกรณ์ครบแล้ว ขั้นตอนจริงไม่ซับซ้อน ทำได้ในเวลาไม่ถึง 20 นาที
ขั้นที่ 1 ปิดวาล์วน้ำก่อนทุกครั้ง
วาล์วปิดน้ำอยู่ข้างโถสุขภัณฑ์ด้านล่าง เป็นก๊อกเล็กๆ หรือวาล์วหมุน ไม่ใช่ก๊อกน้ำทั่วไปในห้องน้ำ หมุนตามเข็มนาฬิกาจนสุดเพื่อปิด
ทดสอบว่าปิดสนิทแล้วโดยกดปุ่มสายฉีดชำระดู ถ้าน้ำไม่ออกหรือออกเพียงนิดเดียวแล้วหยุด แสดงว่าพร้อมทำงานได้ ถ้าน้ำยังไหลแรงอยู่ แสดงว่าวาล์วนั้นเสียหรือปิดไม่สนิท ต้องปิดวาล์วหลักของบ้านก่อนแทน
ขั้นที่ 2 ถอดข้อต่อ พันเทปใหม่ หรือเปลี่ยนยางโอริง
ใช้ประแจคลายข้อต่อออกจากวาล์วหรือจากผนัง หมุนทวนเข็มนาฬิกา ถอดออกมาแล้วดูสภาพทันที สิ่งที่ต้องเช็ก:
- เทปพันเกลียวเดิม — ถ้าแห้ง แตก หรือหลุดออกมาบางส่วน ลอกออกให้หมดแล้วพันใหม่
- ยางโอริงในข้อต่อ — ถ้าแข็ง แตกร้าว หรือเสียรูปทรง เปลี่ยนใหม่
- สภาพเกลียว — ถ้าเกลียวบิดหรือลื่น ข้อต่อนั้นต้องเปลี่ยนใหม่ทั้งชิ้น
วิธีพันเทปพันเกลียวให้ถูกทิศ: จับข้อต่อให้เกลียวหันออกมา แล้วพันเทปตามเข็มนาฬิกา ทิศนี้สำคัญมาก เพราะถ้าพันผิดทาง เวลาขันเข้าเทปจะคลายออกเองแทนที่จะแน่นขึ้น พันประมาณ 3-4 รอบ ให้ทับกันเล็กน้อย ไม่ต้องหนามาก
ขั้นที่ 3 ขันกลับ เปิดน้ำทดสอบ
ขันข้อต่อกลับเข้าที่ด้วยมือก่อน ให้เกลียวเริ่มต้นได้เอง ค่อยใช้ประแจขันให้แน่นตามที่บอกไว้ในขั้นเตรียมอุปกรณ์
จากนั้นเปิดวาล์วน้ำช้าๆ อย่าหมุนเร็ว ให้น้ำค่อยๆ เข้าระบบ แล้วตรวจทุกจุดที่แก้ไปโดยใช้กระดาษทิชชูแตะดู ถ้าแห้งสนิท จบ ถ้ายังชื้นอยู่ ให้ปิดวาล์วแล้วตรวจซ้ำว่าเทปพันครบหรือยางโอริงใส่ถูกร่องหรือเปล่า ส่วนใหญ่แก้ได้ในรอบที่สอง
ดูเพิ่มที่: ฝักบัวแรงดันสูง
กรณีที่แก้เองไม่ได้ และควรเปลี่ยนสายทั้งอัน
มีบางกรณีที่แก้จุดเดียวไม่พอ หรือสายเสื่อมสภาพถึงขั้นที่ซ่อมแล้วไม่คุ้ม รู้จักสัญญาณเหล่านี้ไว้จะได้ตัดสินใจถูก
สายยางแข็งกรอบ แตกร้าวหลายจุด
สายฉีดชำระที่ใช้มานาน 3-5 ปีขึ้นไป ยางมักเสื่อมทั่วทั้งเส้น ถ้าจับสายแล้วรู้สึกแข็งกรอบ หรือเห็นรอยแตกร้าวตามความยาวมากกว่าหนึ่งจุด การซ่อมเฉพาะจุดจะได้ผลแค่ชั่วคราว เพราะจุดอื่นจะตามมาในไม่ช้า
กรณีนี้เปลี่ยนสายทั้งอันคุ้มกว่าชัดเจน สายฉีดชำระคุณภาพดีราคาตั้งแต่ 57-220 บาท ถ้าเลือกสายถัก SUS304 ซึ่งทนกว่าสายยางธรรมดา อายุการใช้งานยาวขึ้นอีกหลายปี
ชุดสายฉีดชำระสแตนเลส SUS304 ราคา 57 บาท ทนทาน ใช้ล้างโถและพื้น เป็นตัวเลือกราคาประหยัดสำหรับเปลี่ยนสายใหม่
ดูสินค้าชุดสายฉีดชำระ SAZA ครบชุด ราคา 92 บาท ขายเยอะ (172 ตัว) rating 4.89 เหมาะสำหรับเปลี่ยนทั้งอันในระดับราคากลาง
ดูสินค้าชุดสายฉีดชำระ LTP สแตนเลส 304 ครบเซท ราคา 219 บาท rating 5.0 ขายเยอะ (57 ตัว) เป็นตัวเลือกคุณภาพสูงในระดับราคากลาง
ดูสินค้ารั่วที่ตัวหัวฉีดข้างใน ไม่ใช่แค่ยางโอริงรอบนอก
ถ้าน้ำซึมออกมาจากตัวปุ่มกดหรือจากรอยต่อภายในหัวฉีด ไม่ใช่จากซีลด้านนอกที่มองเห็น กลไกภายในหัวฉีดเสียแล้ว อะไหล่ชิ้นในหาซื้อแยกได้ยากมาก และการถอดหัวฉีดเพื่อซ่อมกลไกภายในต้องใช้ทักษะและเวลามากกว่าที่คุ้ม
เคสแบบนี้ซื้อสายใหม่ทั้งชุดถูกกว่าและเสียเวลาน้อยกว่าจริงๆ เพราะราคาสายฉีดชำระครบชุดที่ดีพอใช้ไม่ได้แพงเลย บางรุ่นราคาต่ำกว่าค่าแรงช่างที่ต้องเรียกมาวินิจฉัยเสียอีก