ทำไมของแก้กลิ่นทั่วไปถึงสู้ความชื้นในห้องน้ำคอนโดไม่ได้
ห้องน้ำคอนโดที่ไม่มีหน้าต่างคือระบบปิดสมบูรณ์แบบ อากาศชื้นที่เกิดจากอาบน้ำ ล้างมือ หรือแค่เดินเข้าไปใช้ ไม่มีทางออกไปไหนได้เลยถ้าไม่มีการระบาย ของที่ซื้อมาแก้กลิ่นหรือดูดความชื้นทำงานที่ปลายทาง ไม่ใช่ต้นเหตุ
ความชื้นสะสมคือต้นเหตุ ไม่ใช่กลิ่น
กลิ่นอับในห้องน้ำคอนโดไม่ได้มาจากอากาศเสีย แต่มาจากความชื้นที่สะสมอยู่ในผนัง เพดาน และรอยต่อกระเบื้องที่ไม่เคยแห้งสนิท เมื่อความชื้นค้างอยู่นานพอ เชื้อราเริ่มขึ้น สีผนังเริ่มพอง แล้วกลิ่นอับก็ตามมาเอง
น้ำยาดับกลิ่นทำได้แค่กลบกลิ่นชั่วคราว แผ่นดูดความชื้นดูดได้จริงแต่รับไม่ไหวกับปริมาณความชื้นที่เกิดจากอาบน้ำทุกวัน เต็มทุกสองอาทิตย์แล้วก็ต้องซื้อใหม่ คิดเป็นค่าใช้จ่ายต่อปีไม่น้อย ทั้งที่ต้นเหตุยังอยู่ครบ
ช่องระบายอากาศเดิมของคอนโดทำงานได้แค่ไหน
คอนโดส่วนใหญ่มีช่องระบายอากาศติดมาตั้งแต่ก่อสร้าง แต่ช่องพวกนี้หลายที่เป็นแบบ passive หมายความว่าไม่มีมอเตอร์ดูด อาศัยความต่างของความดันอากาศตามธรรมชาติในการระบาย
ปัญหาคือในห้องน้ำที่ปิดสนิท ความต่างของความดันอากาศมีน้อยมาก โดยเฉพาะคอนโดชั้นสูงที่ความดันอากาศภายนอกต่างจากในอาคารน้อยลง ช่องระบายแบบ passive แทบไม่ได้ดูดอากาศออกไปจริง มีแค่ฝาตะแกรงที่ดูเหมือนระบายอากาศแต่ไม่ได้ระบาย
นั่นคือเหตุผลที่ห้องน้ำคอนโดหลายห้องยังอับแม้จะมีช่องระบายอยู่แล้ว ถ้าจะแก้จริงต้องเปลี่ยนจาก passive เป็น active — คือต้องมีมอเตอร์ดูดอากาศออก
พัดลมดูดอากาศห้องน้ำช่วยได้จริง แต่ต้องติดให้ถูกแบบก่อน
พัดลมดูดอากาศแก้ปัญหาได้ที่ต้นเหตุ แต่ก่อนจะซื้อต้องรู้ก่อนว่าห้องน้ำของตัวเองรองรับการติดตั้งแบบไหน เพราะแต่ละแบบมีเงื่อนไขต่างกัน และซื้อผิดแบบก็เท่ากับเสียเงินเปล่า
สามแบบที่ติดได้ในคอนโด และข้อจำกัดแต่ละแบบ
ห้องน้ำคอนโดมีสภาพผนังและโครงสร้างต่างกัน วิธีติดตั้งพัดลมดูดอากาศจึงไม่ได้มีแบบเดียว แบ่งออกได้เป็นสามทาง:
- ติดผนังทะลุออกนอกอาคาร — ทำได้เฉพาะห้องที่ผนังห้องน้ำชนผนังภายนอกอาคารโดยตรง ต้องเจาะคอนกรีตและต่อท่อออกข้างนอก ระบายตรงออกสู่ภายนอกได้ดีที่สุด
- ต่อท่อเข้า shaft ระบายอากาศของอาคาร — ใช้ได้กับห้องที่มี shaft อยู่ใกล้ห้องน้ำ แต่ต้องขออนุญาตนิติบุคคลก่อนเสมอ เพราะ shaft เป็นระบบส่วนกลาง
- ติดเพดานต่อท่อยาวเข้า shaft — ซับซ้อนกว่าสองแบบแรก ต้องเดินท่อยาวและซ่อนในฝ้า ต้องให้ช่างที่ชำนาญทำ
ก่อนซื้อ ให้เปิดฝาช่องระบายอากาศที่มีอยู่แล้วในห้องน้ำดูก่อนว่าช่องนั้นต่อท่อไปที่ไหน ถ้าต่อเข้า shaft ก็โทรถามนิติฯ ก่อนเลยว่าเพิ่มพัดลมได้ไหม ประหยัดเวลากว่าซื้อมาแล้วค่อยรู้ทีหลัง
CFM และขนาดห้องน้ำ เลือกผิดก็ไม่ต่างจากไม่มี
CFM ย่อมาจาก Cubic Feet per Minute คือตัวเลขที่บอกว่าพัดลมดูดอากาศออกได้เท่าไหร่ต่อนาที ยิ่ง CFM สูง ยิ่งระบายได้เร็ว
ห้องน้ำคอนโดทั่วไปขนาด 3-5 ตารางเมตร ควรใช้พัดลมที่ได้อย่างน้อย 50-80 CFM ถ้าต่ำกว่านี้ดูดอากาศออกไม่ทัน ความชื้นจากอาบน้ำยังค้างอยู่ในห้องนานเกินไป พัดลม CFM ต่ำที่ราคาถูกกว่าจึงไม่ได้คุ้มกว่าเสมอ เพราะแก้ปัญหาได้น้อยกว่าที่ควร
พัดลมดูดอากาศติดผนัง 6/8/10/12 นิ้ว rating 4.94 sold 95 — ติดตั้งง่าย เหมาะสำหรับห้องน้ำคอนโดที่ต้องการแก้ปัญหากลิ่นอับและความชื้น
ดูสินค้าฟีเจอร์ที่คุ้มค่าจริงๆ กับฟีเจอร์ที่ราคาพาไป
ฟีเจอร์ที่คุ้มจริงในห้องน้ำคือ timer หรือ delay-off พัดลมที่มีฟีเจอร์นี้จะยังทำงานต่ออีก 5-15 นาทีหลังจากปิดไฟห้องน้ำ ซึ่งสำคัญมาก เพราะความชื้นจากอาบน้ำไม่ได้หายไปพร้อมกับที่คุณออกจากห้อง ยังค้างอยู่บนผนังและเพดานอีกพักใหญ่
LED ตกแต่ง ดีไซน์พรีเมียม หรือหน้าตาที่สวยกว่า คือส่วนที่ราคาพาไป ไม่ได้ช่วยเรื่องการระบายอากาศเพิ่มขึ้นแม้แต่น้อย ถ้างบจำกัดให้เลือก CFM ที่เพียงพอและมี timer ก่อน แล้วค่อยคิดเรื่องดีไซน์
ติดเองได้แค่ไหน และงานไหนต้องให้ช่างทำ
งานติดพัดลมดูดอากาศในห้องน้ำไม่ได้ยากทุกขั้นตอน แต่มีบางจุดที่ทำผิดแล้วอันตรายจริง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีน้ำและไฟฟ้าอยู่ด้วยกัน
งานที่ทำเองได้ถ้ามีช่องระบายเดิมอยู่แล้ว
ถ้าห้องน้ำของคุณมีช่องระบายอากาศเดิมที่เป็น passive grille อยู่แล้ว และขนาดช่องตรงกับพัดลมที่จะซื้อ การเปลี่ยนจาก grille เป็นพัดลมดูดอากาศทำได้เองในหลายกรณี
เงื่อนไขที่ต้องครบก่อนทำเอง: ช่องระบายต้องมีสายไฟวางไว้แล้ว (หลายห้องวางสายมาพร้อมตั้งแต่ก่อสร้าง) และพัดลมที่ซื้อมาต้องเชื่อมกับสวิตช์ไฟห้องน้ำที่มีอยู่ได้โดยตรง ถ้าครบสองข้อนี้ก็แค่ถอด grille เดิมออก ยึดพัดลมใหม่เข้าช่อง ต่อสายตามที่คู่มือระบุ เท่านี้
ICIC ขนาด 6/8/10/12 นิ้ว rating 4.82 sold 138 — ราคาถูก มีระบบตัดไฟอัตโนมัติเมื่อมอเตอร์มีอุณหภูมิสูง ปลอดภัยสำหรับการใช้ในห้องน้ำ
ดูสินค้าKEVE ขนาด 6/8/10/12 นิ้ว rating 4.95 sold 77 — ราคากลาง เหมาะสำหรับห้องน้ำขนาดต่างๆ มีหลายตัวเลือกขนาดช่องระบายอากาศ
ดูสินค้างานที่ต้องให้ช่างทำเท่านั้น
มีสามอย่างที่ไม่ควรทำเองในห้องน้ำคอนโดเด็ดขาด:
- เดินสายไฟใหม่จากแผงสวิตช์ — ต้องการความรู้เรื่องวงจรและขนาดสายที่ถูกต้อง ผิดพลาดในพื้นที่เปียกคือไฟฟ้าลัดวงจรที่อันตรายมาก
- เจาะผนังคอนกรีตเพื่อต่อท่อใหม่ — ผนังคอนโดมักหนาและมีเหล็กเสริมอยู่ เจาะผิดจุดเสียหายโครงสร้างได้
- ต่อท่อเข้าระบบ shaft ของอาคาร — นอกจากต้องขออนุญาตนิติฯ แล้ว การต่อผิดวิธีทำให้อากาศเสียจากห้องอื่นไหลย้อนกลับมาได้
ถ้าห้องน้ำของคุณไม่มีสายไฟวางไว้ที่ช่องระบายเดิม หรือต้องเจาะผนังใหม่ทั้งหมด เรียกช่างไฟที่ชำนาญงานห้องน้ำจะคุ้มกว่าแก้ปัญหาทีหลัง
รุ่นที่ใช้ได้จริงในห้องน้ำคอนโด และสิ่งที่ต้องเช็กก่อนกดสั่ง
ซื้อพัดลมดูดอากาศผิดรุ่นมีสองแบบ แบบแรกคือใช้ไม่ได้เพราะขนาดไม่ตรง แบบที่สองคือใช้ได้แต่พังเร็วเพราะไม่ได้ออกแบบมาสำหรับสภาพแวดล้อมชื้น ทั้งสองแบบเสียเงินเหมือนกัน
IP rating และ มอก. ที่ต้องมีสำหรับห้องน้ำ
IP44 คือตัวเลขที่บอกว่าพัดลมทนความชื้นและน้ำกระเซ็นได้ในระดับที่เหมาะกับห้องน้ำ ตัวเลข 44 มาจากสองส่วน: ตัวแรก (4) หมายถึงป้องกันฝุ่นและวัตถุแข็งขนาดเล็กได้ ตัวหลัง (4) หมายถึงกันน้ำกระเซ็นจากทุกทิศได้
พัดลมที่ไม่มี IP rating หรือมีต่ำกว่า IP44 ใช้ในห้องน้ำแล้วมอเตอร์รับความชื้นสะสมทุกวัน อายุการใช้งานสั้นกว่าที่ควรมาก ซื้อถูกกว่า 200-300 บาทแต่เปลี่ยนบ่อยกว่า ไม่คุ้ม นอกจาก IP44 แล้วควรเลือกที่มี มอก. ด้วย เพราะเป็นมาตรฐานบังคับสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าในประเทศไทย
SUZUME ขนาด 4/6/8/10 นิ้ว มี มอก. 934-2558 rating 4.88 — ผ่านเกณฑ์มาตรฐานที่บทความแนะนำ มีหลายขนาดให้เลือกตามช่องระบายอากาศ
ดูสินค้าMitsubishi ขนาด 8 นิ้ว แบบติดกระจก rating 4.91 — เหมาะสำหรับคอนโดที่มีช่องระบายอากาศขนาดเล็ก ติดตั้งได้โดยไม่ต้องต่อท่อ
ดูสินค้าขนาดช่องและขนาดพัดลม วัดก่อนซื้อทุกครั้ง
ช่องระบายอากาศในห้องน้ำคอนโดมีสองขนาดหลักที่เจอบ่อย คือ 100mm และ 150mm แต่บางอาคารมีขนาดอื่นด้วย ต้องวัดก่อนเสมอ
วิธีวัดง่ายที่สุดคือถอดฝา grille เดิมออกแล้ววัดเส้นผ่านศูนย์กลางของช่องที่เห็น ไม่ใช่วัดจากขนาดฝาครอบ เพราะฝามักใหญ่กว่าช่องจริงเสมอ พัดลมที่ซื้อมาต้องตรงกับขนาดช่องนั้น หรือมี adapter รองรับ ถ้าไม่วัดก่อน โอกาสซื้อผิดขนาดมีสูงมาก
พัดลมดูดอากาศ Mitsubishi ขนาด 12 นิ้ว — แบรนด์น่าเชื่อถือ rating 4.88 ที่บทความแนะนำให้เช็ก IP44 ขึ้นไป และมี timer/delay-off ก่อนกดสั่ง
ดูสินค้าMitsubishi EX-20SSC7T/EX-25SSC7T แบบฝังฝ้าไม่ต่อท่อ rating 4.97 — แก้ปัญหาคอนโดที่ไม่มีช่องทะลุออกนอก ติดตั้งได้เองโดยไม่ต้องต่อระบบ shaft
ดูสินค้าดูเพิ่มที่: กลิ่นอับห้องนอน