ทำไมกลิ่นถึงย้อนขึ้นมาจากท่อ และตัวกันกลิ่นทำงานยังไง
ท่อน้ำทิ้งในคอนโดไม่ได้แยกเป็นอิสระต่อห้อง — มันเชื่อมกันทั้งตึกผ่านท่อร่วมส่วนกลาง และนั่นคือต้นเหตุที่กลิ่นย้อนขึ้นมาได้แม้ห้องของเราสะอาดแค่ไหน
ต้นเหตุกลิ่นจากท่อน้ำทิ้งในคอนโด
ท่อน้ำทิ้งในคอนโดเชื่อมกันทั้งตึกในแนวดิ่ง แต่ละชั้นต่อเข้าท่อร่วมเดียวกัน ข้างในท่อนั้นมีก๊าซสะสมอยู่ตลอด โดยเฉพาะไฮโดรเจนซัลไฟด์ที่ได้กลิ่นเหมือนไข่เน่า มาจากการย่อยสลายของเศษอินทรีย์ในท่อส่วนกลาง ถ้าไม่มีอะไรกั้น ก๊าซพวกนี้ก็ลอยขึ้นมาได้ตรงๆ ผ่านท่อน้ำทิ้งในห้องน้ำเรา
ห้องที่เจอปัญหานี้บ่อยกว่าคือห้องที่ไม่ค่อยได้ใช้น้ำ เช่น ห้องน้ำสำรองหรือห้องที่ทิ้งไว้นานๆ เพราะน้ำที่ขังอยู่ในท่อระเหยหมดจนไม่มีอะไรกั้นกลิ่นเลย
กับดักน้ำ (water trap) คืออะไร และทำงานยังไง
หลักการง่ายมาก — ท่อรูปตัว U ที่ขังน้ำไว้ในจุดต่ำสุด น้ำนั้นเองคือซีลกั้นไม่ให้ก๊าซจากท่อด้านล่างลอยขึ้นมาถึงห้องน้ำ ตราบใดที่มีน้ำขังอยู่ กลิ่นก็ขึ้นมาไม่ได้ แต่ถ้าน้ำแห้ง ซีลหาย กลิ่นก็ทะลุขึ้นมาทันที
ตัวกันกลิ่นท่อที่ขายอยู่ในตลาดส่วนใหญ่ทำงานโดยจำลองหรือเสริมหลักการนี้ ไม่ว่าจะเป็นแบบขังน้ำในตัว หรือแบบที่ใช้กลีบซิลิโคนปิดแทนน้ำ เป้าหมายเดียวกันคือ "ไม่ให้ก๊าซผ่าน" ต่างกันแค่วิธีที่ใช้ทำ
กันกลิ่นท่อแบบถอดล้างได้มีกี่แบบ แต่ละแบบเหมาะกับอะไร
ในตลาดมีอยู่สามแบบหลักๆ แต่ละแบบทำงานต่างกัน และเหมาะกับสถานการณ์ในบ้านต่างกันด้วย รู้จักก่อนเลือกจะได้ไม่ซื้อมาแล้วผิดหวัง
แบบซิลิโคนกลีบดอก (flap seal) — เปิด-ปิดตามแรงน้ำ
แบบนี้ทำงานด้วยกลีบซิลิโคนที่ยืดหยุ่น ตอนมีน้ำไหลผ่าน แรงน้ำจะดันกลีบเปิดออก พอน้ำหยุดไหล กลีบก็หุบปิดสนิทเองตามธรรมชาติ ไม่ต้องพึ่งน้ำขังในท่อ จึงเหมาะมากกับห้องน้ำที่ไม่ค่อยได้ใช้ เพราะแม้ไม่มีน้ำขังอยู่ กลีบก็ยังปิดกั้นกลิ่นอยู่
ข้อควรระวังคือกลีบซิลิโคนอาจแข็งหรือเสียรูปได้ตามอายุการใช้งาน โดยเฉพาะถ้าโดนน้ำยาทำความสะอาดที่มีฤทธิ์กัดกร่อนบ่อยๆ และเมือกจากสบู่กับเส้นผมก็ชอบเกาะที่กลีบซิลิโคนพอดี ถ้าไม่ถอดออกมาล้างสม่ำเสมอ กลีบจะปิดไม่สนิทและกลิ่นก็กลับมาอีก
ซิลิโคนกันกลิ่นท่อ Saun Glin แบบเหนียวพิเศษ — เหมาะสำหรับห้องน้ำที่ไม่ค่อยได้ใช้ตามคำแนะนำบทความ ไม่ต้องพึ่งน้ำขัง
ดูสินค้าซิลิโคนกันกลิ่นท่อ Saun Glin รุ่น Pure — ตัวเลือกราคาประหยัดสำหรับผู้ที่ต้องการแบบซิลิโคนกลีบดอก
ดูสินค้าแบบกับดักน้ำในตัว (built-in water trap) — ถอดล้างง่ายหรือเปล่า
แบบนี้มีช่องขังน้ำอยู่ในตัวเหมือน U-trap ขนาดเล็ก ทำงานได้ดีมากถ้าใช้น้ำสม่ำเสมอ เพราะน้ำที่ไหลผ่านทุกวันช่วยเติมซีลให้อยู่เสมอ กันกลิ่นได้แน่นกว่าแบบซิลิโคนในบางกรณี
แต่ประเด็นที่ต้องดูให้ดีคือ ถอดออกมาล้างได้จริงไหม ช่องน้ำขังในตัวคือจุดที่คราบสบู่และเส้นผมสะสมได้ง่ายที่สุด ถ้าโครงสร้างซับซ้อนหรือถอดแยกชิ้นไม่ได้ ยิ่งใช้นานยิ่งกลายเป็นแหล่งกลิ่นเสียเอง
ท่อน้ำทิ้งสแตนเลส 304 ถอดล้างได้ง่าย เกลียวหมุนถอดออกได้ — ตรงกับเกณฑ์บทความว่า 'ยิ่งน้อยชิ้นยิ่งดี' และ 'ล้างสะอาด'
ดูสินค้าแบบตะแกรงกรองธรรมดา — กันกลิ่นไม่ได้จริง
ตะแกรงธรรมดาทำได้แค่กรองเส้นผมและเศษขยะไม่ให้ลงท่อ ไม่มีซีลกั้นก๊าซ ก๊าซจากท่อส่วนกลางยังลอยผ่านรูตะแกรงขึ้นมาได้เต็มๆ คนที่ซื้อตะแกรงธรรมดามาแก้ปัญหากลิ่นมักพบว่ากลิ่นไม่ได้หายไปเลย
ถ้าจะใช้ตะแกรง ควรใช้คู่กับตัวกันกลิ่นจริงๆ หรือเลือกตะแกรงที่มีโครงสร้างซีลกันกลิ่นในตัวอยู่แล้ว ไม่ใช่แค่ฝาตะแกรงเปล่าๆ
ตะแกรงระบายน้ำสแตนเลส 304 ขนาด 10×10 ซม. มีปีกด้านล่างกันกลิ่น — โครงสร้างเรียบง่ายล้างได้ง่าย ไม่มีร่องซ่อน
ดูสินค้าจุดที่ต้องดูก่อนซื้อ ไม่ให้ซื้อมาแล้วกลายเป็นแหล่งสะสมสิ่งสกปรก
ตัวกันกลิ่นที่ดีต้องกันกลิ่นได้จริงและล้างออกได้ง่ายพอๆ กัน ถ้าล้างยากหรือถอดไม่ได้ ยิ่งใช้นานยิ่งกลายเป็นปัญหา
ถอดออกมาล้างได้จริงหรือเปล่า — ทดสอบก่อนซื้อ
เวลาดูสินค้าออนไลน์ ให้นับว่าชิ้นส่วนแยกออกจากกันได้กี่ชิ้น ยิ่งน้อยชิ้นยิ่งล้างง่าย ตัวที่ดีที่สุดคือถอดออกมาได้เป็นชิ้นเดียวหรือสองชิ้น ล้างน้ำไหลผ่านได้ทุกซอก
สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษ:
- ร่องซ่อนหรือโพรงเล็กๆ ที่แปรงล้างเข้าไม่ถึง — คราบสบู่จะสะสมอยู่ในนั้นโดยที่เราไม่รู้
- วัสดุที่ทนต่อน้ำยาล้างห้องน้ำ — สแตนเลส 304 หรือซิลิโคนเกรดดีทนได้ดี พลาสติกบางรุ่นเสื่อมเร็วถ้าโดนน้ำยากรด
- การเชื่อมต่อชิ้นส่วน — บางรุ่นสวมเข้าหากันแน่นเกินไปจนถอดยาก ลองดูรีวิวว่าคนที่ใช้จริงบอกว่าถอดง่ายหรือต้องงัด
ถ้าดูจากรูปในหน้าสินค้าแล้วเห็นว่าโครงสร้างซับซ้อน มีหลายชั้นหลายช่อง ให้ระวังไว้ก่อนว่าล้างยาก
ขนาดท่อและวิธีติดตั้ง — วัดก่อนสั่ง
ท่อน้ำทิ้งในห้องน้ำคอนโดส่วนใหญ่อยู่ที่ 2 นิ้ว (ประมาณ 50 มม.) แต่ก็มีบางห้องที่ใช้ขนาด 3 หรือ 4 นิ้ว โดยเฉพาะท่อที่พื้นห้องน้ำ วัดเส้นผ่านศูนย์กลางท่อก่อนสั่งทุกครั้ง อย่าเดาเพราะสองเซนติเมตรก็ใส่ไม่พอดีแล้ว
วิธีติดตั้งก็ส่งผลต่อประสิทธิภาพ — แบบที่วางลงไปบนท่อติดตั้งง่ายแต่อาจขยับได้ถ้าโดนเตะ แบบที่สวมเข้าท่อแน่นกว่าและซีลได้ดีกว่า แต่ต้องเช็กว่าขนาดพอดีจริงๆ ก่อนสั่ง
ตะแกรงระบายน้ำสแตนเลส 304 ใช้ได้กับท่อขนาด 1.5-4 นิ้ว — ช่วยให้ผู้อ่านเลือกตามขนาดท่อที่วัดได้ตามคำแนะนำบทความ
ดูสินค้าวิธีดูแลกันกลิ่นท่อให้ทำงานได้นานโดยไม่ต้องเปลี่ยนบ่อย
ซื้อมาดีแล้วแต่ดูแลผิดวิธีก็เสียเร็วเหมือนกัน มีเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ที่ทำให้อายุการใช้งานต่างกันมาก
ล้างทุกกี่สัปดาห์ และล้างยังไงให้สะอาดจริง
ห้องน้ำที่ใช้ทุกวัน ควรถอดล้างทุก 2-4 สัปดาห์ ห้องน้ำที่ใช้บ้างไม่ใช้บ้าง ล้างเดือนละครั้งก็พอ แต่สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาล้างแล้วคือ:
- น้ำไหลช้าลงผิดปกติ — เส้นผมหรือเมือกเริ่มอุดตัน
- กลิ่นเริ่มกลับมาแม้ตัวกันกลิ่นยังอยู่ — แปลว่าซีลทำงานไม่เต็มที่แล้ว
- เห็นคราบขาวหรือเมือกสีเทาเกาะที่ตัวกันกลิ่น
วิธีล้างที่ได้ผลจริงคือแช่น้ำยาล้างห้องน้ำสัก 10-15 นาทีก่อน แล้วค่อยแปรงหรือขยี้ด้วยฟองน้ำ อย่าแค่เอาน้ำราดแล้วคิดว่าสะอาด เพราะคราบสบู่ที่เกาะในร่องจะไม่หลุดถ้าไม่แช่ก่อน
ห้องน้ำที่ไม่ค่อยได้ใช้ต้องทำอะไรพิเศษไหม
ห้องน้ำสำรองหรือห้องที่เปิดใช้ไม่บ่อย มีปัญหาเฉพาะตัวคือน้ำในกับดักแห้งเร็ว ถ้าใช้ตัวกันกลิ่นแบบที่พึ่งน้ำขัง พอน้ำระเหยหมดซีลก็หาย กลิ่นก็ขึ้นมาได้ทันที
วิธีแก้ง่ายๆ สองทาง — ทางแรกคือเทน้ำลงท่อสัปดาห์ละครั้ง แค่นั้นก็ช่วยรักษาน้ำในกับดักได้ ทางที่สองคือเปลี่ยนไปใช้แบบซิลิโคนกลีบดอกแทน เพราะไม่ต้องพึ่งน้ำขังเลย กลีบซิลิโคนปิดอยู่ตลอดเวลาที่ไม่มีน้ำไหล เหมาะกับห้องน้ำสำรองมากกว่าแบบกับดักน้ำ
กันกลิ่นท่อทองเหลือง Saun Glin แบบลิ้นปิด-เปิด — ไม่ต้องรื้อถอน เหมาะสำหรับการดูแลรักษาโดยไม่ต้องเปลี่ยนบ่อย
ดูสินค้าอ่านเพิ่มเติม: กลิ่นท่อห้องน้ำ วิธีแก้
